بررسی وتحلیل سوره مجادله بر اساس سبک شناسی گفتمانی میشل فوکو

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآنی و حدیث دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

چکیده

نظریۀ سبکشناسی گفتمانی در پی بررسی زیبایی های منحصر به فرد چینش کلام در متون برجسته و هنری است.
سبکشناسی گفتمانی، نگرشی است در باب رابطۀ محتوای متن با بیرون متن، که مستقیما تحت نفوذ اندیشۀ میشل فوکو به وجود آمد. این برخورد زبان شناختی، در متن های ادبی به مقولاتی فراتر از جمله، مانند: پیوستار معنایی، سبک نحوی جمله ها ، کنش گفتاری، بافت، نظم ساختارهای خودِ متن و بسامد کنشها وجمله هامی پردازد.سبک نحوی جمله هاوکنش گفتاری سورۀ مجادله، رابطۀ مستقیمی را با پیوستار معنایی و بافت موقعیتی برقرار کرده است؛ به گونه ای که باتغییربافت موقعیتی، سبک نحوی جمله هاوکنش گفتاری آن نیز تغییر مییابد و نکتۀ دیگر، اینکه با تطبیق کنشها و سبک نحوی جمله ها با بلاغت کلاسیک عربی در علم معانی که توجه به اقتضای حال را شرط اصلی بلاغت شمرده شده است، در یک راستا میباشد و کنشهای کلامی کاملا درست و به جا با مقتضای حال به کار رفته اند.دراین جستار،میتوان به عوامل موثر محیطی درنازل شدن این سوره و تاثیر عوامل محیطی برکنشهای کلامی، پیوستاردستوری ومعنایی به کاررفته در جملات را بهتر جویا شد و به درک صحیح تری از نازل شدن سورۀ مجادله که به سبک و سیاق ادبی ویژه ای نازل شده است،دست یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Chapter dispute adpopting investigate and analyze the discourse Michel Foucault,

نویسندگان [English]

  • mohaddeseh ghaderi 1
  • Hussein Khakpoor 2
1 zahedan
2 Graduate student at the Faculty of Theology, University of Q web
چکیده [English]

The theory of discourse stylistics is to examine the unique beauty and artistic arrangement of words in texts. Stylistics discourse, attitudes about the relationship between the content of the text with the text, which was directly influenced by Michel Foucault's thought. The impact of linguistic, literary texts beyond issues such as: the continuum of semantic, syntactic style sentences, speech act, textures, text order their structures and frequency of tradeoffs Vjmlh's actions. Including the manner and style of speech act Surah controversy, has established a direct relationship with the continuum of meaning and context of situation is such that Batghyyrbaft position, style is also changing the way including Havknsh speech and other point, that the implementation of such actions and style including classical Arabic in rhetoric with rhetoric that the requirement had been considered the main condition rhetoric, In a verbal quite right direction and actions are used to fit the requirements of And.drayn article can be environmental factors Drnazl this chapter and the effect of environmental factors Brknshhay verbal, Pyvstardstvry asked Vmnayy better used in sentences and more accurate understanding of the revelation of Surah argue that particular literary style was revealed to be attained.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • Surah debate
  • discourse stylistics
  • Michel Foucault
قرآن کریم.

آلوسی، سید محمود. (1415ق.). روح‌المعانی فی تفسیر القرآن العظیم. تحقیق علی عبدالباری عطیه. چ1. بیروت: دار الکتب العلمیة.

اکمجیان، آندرین. (1382 ش). زبان‌شناسی، درآمدی بر زبان و ارتباط. ترجمة علی بهرامی. چ1. تهران: رهنما.

ابوالفتوح رازی، حسین‌بن علی. (1408ق.). روض‌الجنان و روح‌البیان فی تفسیر القرآن. تحقیق محمدجعفر یاحقی و محمدمهدی ناصح. چ1. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.

اسماعیل حقی، ابوالفداء. (بی‌تا). روح‌البیان. ج 10. بیروت: دار الفکر.

ابن‌عاشور، محم بن طاهر. (بی‌تا). التحریر والتنویر. چ1. بیروت: مؤسسة التاریخ.

حقی بروسوی، اسماعیل. (بی‌تا). روح‌البیان. چ1. بیروت: دار الفکر.

سرل، جان آر. (1387). افعال گفتاری. ترجمة محمدعلی عبداللهی. چ1. قم: پژوهشگاه علوم انسانی.

شاذلی، سیدبن قطب. (1412ق.). فی ظلال القرآن. چ17. بیروت: دار الشروق.

شکرانی، رضا، مهدی مطیع و هدی صادق‌زادگان. (1390). «بررسی روش گفتمان‌کاوی و چگونگی کاربست آن در مطالعات قرآنی». عیار پژوهش در علوم انسانی. ش 5. صص 93ـ 122.

طباطبائی، سید محمدحسین. (1417ق.). المیزان فی تفسیرالقرآن. چ5. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعة مدرسین حوزة علمیه.

طبرسی، فضل‌بن حسن. (1372). مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن. تحقیق محمدجواد بلاغی. چ3. تهران: ناصرخسرو.

طبری، محمدبن جریر. (1412ق.). جامع‌البیان فی تفسیر القرآن. چ1. بیروت: دار المعرفة.

طوسی، محمدبن حسن. (بی‌تا). تحقیق احمد قصیر عاملی. چ1. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.

طیب، سید محمدتقی. (1379). «تحلیل کلام خدا (بحثی گفتمانی پیرامون قرآن خدا)». مجموعه‌مقالات دانشگاه علامه طباطبائی. صص 165ـ192.

عضدانلو، حمید. (1391). گفتمان و جامعه. چ1. تهران: سمت.

العموش، خُلُود. (1388). گفتمان قرآن (بررسی زبان‌شناختی پیوند متن و بافت قرآن). ترجمة حسین سیدی. تهران: سخن.

فتوحی، محمود. (1391). سبک‌شناسی. چ1. تهران: سخن.

فخر رازی، محمدبن عمر. (1420ق.). مفاتیح‌الغیب. چ3. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.

قرطبی، محمدبن احمد. (1364). جامع الأحکام القرآن. چ1. تهران: ناصرخسرو.

مفتاح، محمد. (2010م.). دینامیةالنص: تنظیر و انجاز. چ2. بیروت: الدار البیضاء.

مکاریک، ایرنا ریما. (1393). دانشنامة نظریه‌های ادبی معاصر. ترجمة مهران مهاجر و محمد نبوی. چ4. تهران: نشر آگه.

میبدی، احمدبن محمد. (1371). کشف‌الأسرار و عدة الأبرار. تحقیق علی‌اصغر حکمت. چ5. تهران: امیرکبیر.

وندایک، تئونای. (1382). مطالعاتی در تحلیل گفتمان: از دستور متن تا گفتمان‌کاوی انتقادی. ترجمة پیروز ایزدی و دیگران. چ1. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.

یارمحمدی، لطف‌الله. (1383). گفتمان‌شناسی رایج انتقادی. تهران: هرمس.

یقطین، سعید. (1989م.). انفتاح النص الروائی. چ2. بیروت: الدار البیضاء.