سیر برهان صدیقین و تحول خداشناسی فلسفی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

2 هیئت علمی دانشگاه شاهد

3 هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی داحد تهران مرکز

چکیده

برهان صدیقین نمونه خوبی است از مباحث فلسفی که سیر تحول آن بیانگر ژرفنگری فیلسوفان مسلمان در ابداع و ارائه ملاک دقیق در نزدیکتر شدن به آموزه دینی « خدا را به خدا شناختن» می باشد. تلاش ابن سینا ارائه برهان مبتنی بر وجودشناسی به هدف بی نیازی از مبادی تصوری جهان شناختی بود. صدرا معتقد است برهان ابن سینا فقط ابتنای بر مبادی وجود شناختی ندارد، زیرا وی از امکان ماهوی نیز بهره برده است. برهان شیخ اشراق مبتنی بر مبادی جهان شناختی است، درحالی که براهین پیروان ابن عربی بر اساس شهود عرفانی وحدت است. تلاش ملاصدرا برای رسیدن به برهانی که فقط مبتنی بر وجودشناسی باشد، به جایی نرسیده، زیرا چهارچوب فکری او اندیشه در « وجود - ماهیت» بوده است. علامه طباطبایی با کنار گذاشتن چهارچوب فکری « وجود -- ماهیت»، سعی در اقامه برهانی نمود که مبتنی بر مبادی جهان شناختی و اصول وجود شناختی نباشد، بلکه فقط بر نفی شکاکیت و اثبات اصلی واقعیت استوار باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Demonstration of the Righteous and the Revolution of Philosophic Theology

نویسندگان [English]

  • reza akbarian 1
  • hasan moradi 2
  • zahra rian 3
چکیده [English]

Burhan-e Scddighin (the demonstration of the righteous) is a good sample of the philosophical questions. The analysis of its metamorphosis and development represents the profound thoughts of the Muslim philosophers in innovating and offering a subtle criterion for this argument and getting closer to the religious injunctions or "God must be know» by God"; Buhran-c Seddighin. Avicenna's attempts were based on developing an argument according to the principles of ontology for not being in need of the principals of cosmology. Mulla Sadra holds that the arguments of Avicenna is not merely based on the principles of ontology since he has also taken advantage of spiritualism. The arguments of Sheikh c- Eshragh arc based on the principles of cosmology while the arguments of lbnc Arrabi's followers are according to the mystical contemplation of unity. Mulla Sadra's attempts have failed in giving a demonstration only based on the principles of ontology because his thought framework was limited to thinking about existence-essence; ontological thoughts. Allameh Tabataba'i has refuted this thought style or framework by setting up his demonstration of the righteous not according to the principles of ontology or cosmology but establishing it merely based on the rejection of the complaints and approval of the fundamental of the truth.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Demonstration
  • Righteous
  • Philosophic
  • Theology
  • Revolution
  • Allameh Tabataba'i