نظریة‌ امامت و ولایت با رویکردی انتقادی به نظریه‌های رقیب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

هییئت علمی دانشگاه عبامه طباطبایی

چکیده

نظریه امامت و ولایت مبتنی بر آیات قرآن و احادیث نبوی و علوی و ولوی است که با نگاه‌ درون دینی قابل دسترسی و اثبات است و یک ضرورت عقلانی- معرفتی و به منزله استمرار نبوت و رسالت است که با رویکردی «برون‌ دینی» قابل تبیین و دفاع معقول و منطقی و مبرهن است و همچنین یکی از ضروریات «فطرت» و باطن شریعت است. لذا امامت و ولایت نظریه‌ای قدسی، اصلی و کلامی است نه عرفی، ‌فرعی و فقهی، هرچند که دارای ساحت‌های اعتقادی، اخلاقی، معنوی و احکامی- فقهی است که عهده‌دار تفسیر دین، صیانت از شریعت، اقامه حدود الهی و عدالت اجتماعی و هدایت فکری و معنوی است و «امامت و ولایت» عامل اکمال دین و اتمام نعمت الهی و اسلام مورد رضایت خداست که عهد الهی و امر خدایی است و دارای شرایط حقیقی از قبیل عصمت، علم به معارف و احکام و سیاست و معنویت، تنصیصی بودن، افضلیت عملی و علمی و ... می‌باشد و با تکیه بر آنها می‌توان نظریه‌های رقیبی چون انتخابی یا شورایی بودن، خلافت به معنای رهبری سیاسی فقط و عدم حجیت سنت و سیره امام و رهبری را نقد عقلانی- تاریخی نمود که در نوشتار حاضر از راه عقل و نقل و رهیافت‌های تاریخی و جامعه‌شناختی مورد نقد و تحلیل قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Theory of Leadership and Guardianship with a Critical Approach toward Competing Theories

نویسنده [English]

  • mohamad javad rudgar
چکیده [English]

Theory of leadership and guardianship is based upon Quranic verses and the traditions of the Prophet (PBUH) and the descendants of Imam Ali (PBUH); this theory can be understood and proved with an inner-religious attitude and it is a rational-epistemological necessity and guarantees the continuation of prophetic mission – which can be logically and clearly explained and defended with an outer-religious approach; this theory is also one of the requirements of ‘innate disposition’ and the inner truth of religious law. Therefore, the theory of leadership and guardianship is a sacred, primary and theologic theory rather than being conventional, secondary and jurisprudential. This theory has ideological, moral and spiritual aspects as well as dimensions related to legal rulings and jurisprudence and these are responsible for the interpretation of religion, defending religious law, performing God’s prescriptions, administering justice and ensuring mental and spiritual guidance; furthermore, leadership and guardianship complete the religion and the bounties of God and are the indication of the true Islam favored by God which is His promise and a divine order; the leader or guardian has the following real qualities: innocence, knowledge of religion, religious rulings, politics and spirituality and he should be appointed and have a high scientific rank. Relying on these, we can make a logical and historical critique of the competing theories like theories of electing, setting up a council, caliphate as political leadership and the lack of proof for tradition of the Imam and the leader. The present paper has attempted to investigate these from logical, historical and sociological perspectives.

کلیدواژه‌ها [English]

  • leadership
  • Guardianship
  • completion
  • Perfect Man
  • God’s promise
  • spiritual guidance