کثرت‌گرایی دینی با رویکرد حقیقت‌شناختی با تکیه بر قرآن و آراء استاد مطهّری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز

چکیده

مسألة «حقّانیّت» ادیان و «نجات» پیروان آن سابقة بس طولانی دارد. امّا تدوین این بحث به قرن بیستم برمی‌گردد که توسّط جان هیک و شاگردان او پایه‌گذاری شد. در پاسخ به این مسأله رویکردهای مختلف پدید آمده که در این نوشتار به بررسی آنها ‌پرداخته می‌شود. کثرت‌انگاران معتقدند تمامی ادیان و مذاهبی که در جهان وجود دارند، می‏توانند انسان را به حقیقت و نجات برسانند و موجب سعادت و رستگاری او شوند، هر چند که این ادیان، ادّعاهای متفاوت و متعارضی نسبت به ‏یک حقیقت داشته باشند. در این رابطه، دیدگاه جان هیک دربارة کثرت‌گرایی دینی حقیقت‌شناختی، مورد نقد و بررسی قرار گرفته و در ادامة بحث دیدگاه قرآن و استاد مطهّری در خصوص حقّانیّت ادیان تبیین شده است. به نظر ایشان، نگاهی وحدت‌گرایانه به ادیان و شرایع الهی وجود دارد و اسلام (تسلیم شدن) را تنها دین خدا ازآدم تا خاتم معرّفی می‌کند،امّا معتقد است که دین اسلام درطول تاریخ و در زمان‌های مختلف با جلوه‌های متنوّعی (شرایع) بروزکرده وآخرین و کامل‌ترین جلوة آن با ظهور حضرت محمّد(ص)، پیامبرخاتم، به بشر ابلاغ گردیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Religious Pluralism with an Epistemological Approach and Focus on the Qur'an and Works of Mutahhari

نویسنده [English]

  • mohamad safehian
چکیده [English]

The question of “authenticity” of religions and “salvation” of their respective adherents is a long-standing one. However, it was only in the 20th century that it was formulated into a discipline by John Hick and his predecessors. The question has been addressed with a number of different approaches, and this paper intends to have a look on them. Advocates of pluralism argue that all religions of the world, despite their different and conflicting claims about a single Reality, are capable of leading their adherents to salvation and to the Real, and bringing them happiness and virtue. This is the view of John Hick on epistemological religious pluralism, and is explained and criticized in this paper. This paper then discusses the views of the Qur'an and Mutahhari on authenticity of religions. Mutahhari believes there is a unity in all divine religions and that “Islam” [lit. surrender to the truth] is the only religion sent by God to his prophets, from Adam to Muhammad. He further believes that “Islam” has had different manifestations throughout history and in different periods of time, and that the last and most perfect manifestation of it was sent down to Muhammad, the Prophet of Islam and the last prophet of God.

کلیدواژه‌ها [English]

  • religious exclusivism
  • inclusivism
  • Religious Pluralism
  • epistemological
  • ineffability
  • ultimate reality