قرآن و الگوهای شهروندی

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 کارشناس ارشد علوم سیاسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

چکیده

الگوی شهروندی در دیدگاه اسلامی با الگوی شهروندی رایج در دنیای غرب، به‌رغم شباهت‌ها، تفاوت‌های بسیاری دارد و این نوع تفاوت‌ها به نوع جهان‌بینی‌های متفاوت آن‌ها برمی‌گردد. در حقیقت، الگوهای شهروندی خاص جوامع غربی را نمی‌توان بر آموزه‌های الهی منطبق دانست؛ چراکه مباحث مربوط به هویت در هر یک از الگوهای شهروندی، متفاوت از دیگری است. بر همین اساس، بررسی ویژگی‌های هر یک از الگوهای شهروندی لازم و ضروری می‌نماید که با بررسی هویت و هنجارها در هر الگو، مشخص می‌شود که ساختارهای هنجاری و فکری به اندازۀ ساختارهای مادّی اهمیت دارند. ضمن آنکه پژوهش حاضر با الگو گرفتن از کتاب شهروندی و سیاست نوفضیلت‌گرا، الگوهای شهروندی را در سه دستۀ شهروندی فراگیر سیاسی، همگون‌گرای فرهنگی و ارتباطی چندلایه تقسیم می‌کند و کوششی برای بررسی امکان و امتناع آن‌ها بر اساس الگوی شهروندی قرآن و بیان هم‌زبانی‌ها و ناهم‌زبانی‌ها میان آن‌ها است که نویسندگان برآنند الگوی شهروندی قرآن را باید به مثابۀ یک کُل ارائه نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Quran and Citizenship Patterns

نویسندگان [English]

  • tahmaseb alipouryani 1
  • sara zare 2
  • Omid Naderi 3
1 Assistant Professor of Political Sciences at Razi University, Kermanshah, IRAN;
2 M.A of Political Science at Razi University, Kermanshah, IRAN (Corresponding Author)
3 M.A of Political Science at Razi University, Kermanshah, IRAN.
چکیده [English]


In Islamic perspective, the citizenship model has many differences with the pattern of citizenship common in the Western world, despite similarities, and these kinds of differences go back to their different worldviews. In fact, citizenship patterns in Western societies cannot be reconciled with divine teachings; because identity issues in each of the citizenship patterns are different from each other. Accordingly, the study of the characteristics of each of the citizenship patterns is necessary and by examining identity and norms in each pattern, it is clear that normative and intellectual structures are as important as material structures. In addition, the present study, by patterning from “the Citizenship and Politic of New virtue”, divides citizenship patterns into three categories of inclusive political, cultural, and multicultural coherence. Indeed, this article is an attempt to study and study their possibility and their refusal based on the pattern of citizenship of the Qur'an and the expression of Similarities and differences between them and the authors intend to present the Quran's citizenship model as a whole.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quran
  • citizenship patterns
  • Comprehensive Political Citizen
  • cultural homogeneous citizen
  • Communicational and Multi-layered Citizen

بازرگان، مهدی. (1388). الف. انسان و خدا (مجموعة آثار). ج2. تهران: قلم.

ـــــــــــــــــــ . (138). ب. بعثت و ایدئولوژی (مجموعة آثار). ج2. تهران: قلم.

برات‌علی‌پور، مهدی. (1384). شهروندی و سیاست نوفضیلت‌گرا. تهران: مؤسسة مطالعات ملّی.

خرمدل، مصطفی. (1371). تفسیر نور. تهران: شورای نظارت چاپ و نشر.

رالز، جان. (1385). عدالت به مثابه انصاف: یک بازگویی. ترجمة عرفان ثابتی. ج2. تهران: ققنوس.

طباطبائی، سید محمدحسین. (1367). المیزان فی تفسیر القرآن.ج4. تهران: چاپ گلشن با همکاری مرکز فرهنگی رجاء.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ . (1379). المیزان فی تفسیر القرآن. ج 1. تهران: چاپ گلشن با همکاری مرکز فرهنگی رجاء.

عباس‌نژاد، محسن. (1390). قرآن، مدیریت و علوم سیاسی. مشهد: بنیاد پژوهش‌های قرآنی.

عمید زنجانی، عباسعلی. (1366). فقه سیاسی: کلیات و مبانی حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: امیرکبیر.

فرمهینی فراهانی، محسن. (1394). «الگوی تربیت شهروندی فضیلت‌گرای ارتباطی: الگویی برای تربیت سیاسی و اجتماعی». پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی. س24. ش31. صص67ـ90.

قطب شاذلی، سیدمحمد. (1378). فی ضلال قرآن. ترجمة مصطفی خرمدل. تهران: نشر احسان.

قرضاوی، یوسف. (1371). ورشکستگی لیبرالیسم و سوسیالیسم. ترجمة محمدتقی رهبر. تهران: انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی.

کاستلز، استفان و آلیستر دیویدسون. (1382). مهاجرت و شهروندی. ترجمة فرامرز تقی‌لو. تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی.

کرمی، جهانگیر. (1384). تحولات سیاست خارجی روسیه: هویت دولت و مسئله غرب. چ1. تهران: انتشارات وزارت امور خارجه.

نوبهار، رحیم. (1388). حقوق بشر در جهان معاصر. قم: آیین احمد.

ورعی، سید جواد. (1381). حقوق و وظایف شهروندان و دولتمردان. قم: دبیرخانة مجلس خبرگان.

هادیان، ناصر. (1382). «سازه‌انگاری؛ از روابط‌ بین‌الملل تا سیاست خارجی». فصلنامة سیاست خارجی. س17. ش4. صص915ـ949.

Jandt. F.E. (1995). Intercultural Communication. London: Lsage.

Lpgold, J. and Nincic, M. (2001). Byond the Ivory Tower: International Relations Theory and the Issue of Policy Relevance. New York: Columbia University Press.

Wendt, A. (1999). “Anarchy is What States Make of it: The Social Construction of Power Politics”. Viotti and Kauppi.

Mulhall, S. and Wift, A. (1996). Liberals and Communitarians. 2th Ed. Blackwell Publishers Ltd.

Macintyer, A. (1981). After Virtue: A study in Moral Theory. London: Duckworth.

Price, R. M. and Reus-Smit, C. (1998). “Dangerous Liasons? Critical International Theory and Constructivism”. European Journal of Intrnational Relations. Vol. 4. No. 3. Pp. 259-294.

Smith, S. (2001). “Reflectivist and Constructivist Approaches in International Theory. Baylis and SMITH. EDS: Pp. 224-249.