تأملی بر مناجات همسر عمران با رویکرد تحلیل گفتمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه معارف دانشگاه شهید بهشتی

2 عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا گروه معارف اسلامی

چکیده

بهره‌گیری از ابزارها و دانش‌های جدید معرفتی و زبانی نوعی تدبر روشمند در آیات و مصادیق آن است و به رمزگشایی از لایه‌های زیرین مفهومی در قصص قرآنی می‌انجامد. این جستار با شیوة توصیفی- تحلیلی در آیات مرتبط با قصۀ همسر عمران ضمن بررسی ساختار و مفهوم مناجات همسر عمران، مؤلفه‌های گفتمان‌مدار متن را بر اساس نظریۀ تحلیل گفتمان فرکلاف مشخص می‌کند. از این رهگذر، ظرفیت شگرف متون قصص قرآنی در فرآیند معنا‌سازی هویدا شده و افق نوینی در تحلیل قصص قرآنی گشوده خواهد شد. یافته‌ها بیانگر آن است که سطوح سه‌گانۀ توصیف، تفسیر و تبیین، پیوند پایدار و رابطۀ متقابل زبان و بافت اجتماعی در این مناجات را حکایت می‌نماید. بدین‌سان زبان در مناجات همسر عمران، بازنمودهایی از واقعیت می‌آفریند و مناجات را از سرشت و ساختاری اجتماعی برخوردار می‌کند. گفتمان‌کاوی این مناجات با تدقیق در اقلام واژگانی، بازتابی از ایدئولوژی زمانه را نشان می‌دهد و به بازتولید یک گفتمان ساختارشکنانه در جهت تداعی مفهوم توحید می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of Ferrakoff Discourse Analysis Method in the Analysis of Civil Spouse Prayer

نویسندگان [English]

  • marzieh mohases 1
  • atena bahadori 2
1 عضو هیات علمی گروه معارف دانشگاه شهید بهشتی
2 faculty member in alzahra university
چکیده [English]

The use of new epistemic and linguistic tools and knowledge is a methodical method in verses and instances that results in decoding the conceptual underlying layers of the Qur'anic story. This paper, with a descriptive-analytical approach to the verses related to the story of civil spouse, while examining the structure and concept of the spouse's prayers, identifies the discourse-based components of the text based on the theory of Frecklaw's discourse analysis. In this way, the tremendous capacity of Qur'anic texts in the process of meaning-making will be revealed and a new horizon will be opened in the analysis of the Qur'anic story. The findings indicate that the three levels of description, interpretation, explanation, sustained linkage, and language and social context interplay in these prayers. Thus, in the prayers of the spouse, the language creates representations of reality and the prayers have a social structure and nature. The discourse of these liturgies, by delineating the lexical items, reflects a reflection of the ideology of the time and reproduces a destructive discourse to associate the concept of monotheism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • TheSpouse of Civilization
  • discourse analysis
  • Falklaw's Theory
  • Linguistic context
  • Ideology