پژوهشنامه معارف قرآنی

پژوهشنامه معارف قرآنی

عوامل کشف و شهود در قرآن و روایات

نوع مقاله : علمی - ترویجی

نویسنده
دانشیار ، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
چکیده
یکی از منابع معرفت، «کشف و شهود عرفانی»، اعم از شهود عین‌الیقینی و حق‌الیقینی است که در قرآن و روایات از منزلت و موقعیت بنیادی‌ـ راهبردی برخوردار می‌باشد.: 1ـ عوامل حصول معرفت شهودی از منظر قرآن و روایات چیست؟ 2ـ آیا معرفت شهودی از منظر قرآن و روایات اعتبار و حجیت معرفت‌شناختی دارد؟ برونداد نوشتار حاضر که مبتنی بر روش نقلی‌ـ عقلی است، در علل دستیابی به کشف و شهود عبارتند از: عبودیت، تقوی و طهارت، شرح صدر، مراقبت نَفْس، عمل صالح، شهود، فقر وجودی و اخلاص که با یک مقدمه، در دو قسمت با ذکر نمونه‌هایی از مکاشفات و مشاهدات عرفانی بررسی می‌کنیم.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Factors of Discovery and Intuition in the Quran and Narrations

نویسنده English

Mohammad Javad Rodgar
چکیده English

One of the sources of knowledge is, theosophical discovery and intuition, including E’inolyaghin and Hagholyaghin intuition which has a fundamental strategic position in the Quran and narrations.- What are the factors for obtaining intuitive knowledge from the perspective of the Quran and narrations? 2- Does intuitive knowledge from the perspective of the Quran and narrations have epistemological validity? The paper’s output is based on the rational-narrative method, and reasons of obtaining discoveries and intuitions are: servitude, piety and purity, Sadr’s description, self-esteem, righteous deeds, intuition of existential poverty and sincerity with a preface which have been investigated in two parts with examples of theosophical revelations and observations.

کلیدواژه‌ها English

The Quran
narrations
Discovery and intuition
Ledni science
Servitude
Self-esteem
Inner purity and cultivation
قرآن کریم.
آشتیانی، سیدجلال‌الدین. (1365). شرح مقدمة قیصری. قم: بوستان کتاب.
ابن‌بابویه قمی (صدوق)، محمدبن علی. (1362). خصال. تصحیح علی‌اکبر غفاری. قم: انتشارات جامعة مدرسین.
ابن‌سینا، حسین. (1374). الإشارات والتنبیهات. شرح خواجه نصیرالدین طوسی و قطب‌الدین رازی. چ1. قم: مطبوعات دینی.
ابن‌عربی، محیی‌الدین. (1418ق.). الفتوحات المکیه. 4 ج. بیروت: دار احیاءالتراث.
ابن‌فارس، احمد. (1404ق.). معجم المقاییس اللغة. قم‏: مکتب الأعلام الإسلامی.
ابن‌منظور، محمدبن مکرم‏. (1414ق.). لسان العرب. چ3. بیروت‏: دار الفکر.
بروجردى، سیدحسین. (بی‌تا). تفسیر الصراط المستقیم. تحقیق و تعلیقه‌نگارى غلامرضا مولانا بروجردى. بی‌جا: بی‌نا.
جعفری، محمد‌تقی. (1372). تفسیر نهج‌البلاغه. ج7. قم: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
جوادی آملی، عبدالله . (بی‌تا). تفسیر موضوعی قرآن مجید. ج 13: قم: اسراء.
. (1385). نسیم اندیشه. ج 2. چ1. قم: مرکز نشر اسراء.
ــــــــــــــــــــــــــ . (1372). الف. تحریر تمهید القواعد. چ1. قم: مرکز نشر اسراء.
ــــــــــــــــــــــــــ . (1372). ب. تحریرتمهیدالقواعد. چ1. تهران: الزهراء.
ــــــــــــــــــــــــــ . (1375). سروش هدایت. ج 1. قم: مؤسسة اسراء.
ــــــــــــــــــــــــــ . (1381). حیات عارفانة امام علی(ع). چ2. قم: بی‌نا.
ــــــــــــــــــــــــــ . (1387). سروش هدایت. ج 4. قم: مؤسسة اسراء.
حسن‌زاده آملی، حسن. (1379). انسان در عرف عرفان. تهران: انتشارات سروش.
ـــــــــــــــــــــــــــ . (1380). الف. هزار و یک کلمه. ج5. چ1. قم: دفتر تبلیغات اسلامی (بوستان کتاب).
ـــــــــــــــــــــــــــ . (1380). ب. عرفان و برهان و قرآن از هم جدائی ندارند. تهران: انتشارات فرهنگی رجاء.
ـــــــــــــــــــــــــــ . (1386). وحدت از دیدگاه عارف و حکیم. قم: نشر تشیع.
حسینی زبیدی، محمدمرتضى. (1414ق.). تاج العروس من جواهر القاموس. تحقیق و تصحیح على هلالى و علی سیرى. ج‏5. چ1. بیروت: دارالفکر.
رازی، ابوالفتوح. (1404ق.). روض‌الجنان. ج11. به تصحیح و تعلیق علامه شعرانی. قم: انتشارات کتابخانة آیت‌الله مرعشی نجفی.
 
راغب اصفهانی، حسین‌بن محمد. (1332ق.). المفردات فی غریب القرآن. قم: مکتبة المرتضوی.
سراج طوسی، ابونصر. (1960م.). اللمع. تحقیق عبدالحکیم محمود و طه عبدالباقی مسرور. مصر: دار الکتب الحدیث.
شجاعی، محمد. (1385). مقالات. جلد اول: مبانی نظری تزکیه. تهران: انتشارات سروش.
صدرای شیرازی، محمدبن ابراهیم. (1369). الحکم‍ة المتعالیه (اسفار أربعه). قم: منشورات مصطفوی.
طباطبائی، سید محمدحسین. (1412ق.). المیزان. ج 5. قم: مؤسسة مطبوعات اسماعیلیان.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ . (1374). شیعه در اسلام. چ2. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ . (1384). تفسیر المیزان. ج 18 و 19. چ2. قم: بی‌نا.
غزالی، محمد. (بی‌تا). احیاء علوم‌الدین. اشراف ‌شیخ عبدالعزیز سیروان. چ3. بیروت: دارالعلم.
فراهیدی خلیل‌بن احمد. (1414ق.). العین. تحقیق مهدی المخزومی، ابراهیم سامرائی. تصحیح اسعد الطبیب. چ1. قم: سازمان اوقاف و امور خیریه ـ انتشارات اسوه.
‌فناری، محمدبن حمزه. (1384). مصباح‌الأنس. تصحیح و تعلیق محمد خواجوی. تهران: انتشارات مولی.
قرشی بنابی، علی‌اکبر. (1375). قاموس قرآن. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
قمی، شیخ عباس. (1416ق.). سفینةالبحار. ج 2. چ1. تهران: نشر اسوه.
قیصری، داوود. (1357). رسائل قیصری. با تصحیح، تعلیق و شرح سیدجلال‌الدین آشتیانی. تهران: انجمن حکمت و فلسفه.
ـــــــــــــــــــ . (1375). شرح فصوص‌الحکم. تصحیح، تعلیق و شرح سیدجلال‌الدین آشتیانی. چ1. تهران: حرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
ــــــــــــــــــ . (1383). شرح فصوص‌الحکم. به کوشش سیدجلال‌الدین آشتیانی. چ 2. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
کاشانی، عبدالرزاق. (1370). الف. اصطلاحات الصوفیه. چ 2. قم: انتشارات بیدار.
کاشانی، عزالدین محمود. (1367). مصباح الهدایة و مفتاح الکفایة. تصحیح جلال‌الدین همایی. تهران: نشر هما.
کاشانی، کمال‌الدین. (1370). ب. اصطلاحات الصوفیه. قم: انتشارات بیدارفر.
ـــــــــــــــــــــــــ . (1379). لطائف الأعلام فی إشارات أهل التمام. با تصحیح و تعلیق مجید هادی‌زاده. تهران: میراث مکتوب.
کلابادی، محمدبن ابراهیم. (1360). التعرف لمذهب التّصوف. چ1. تهران: انتشارات اساطیر.
کلینی، محمدبن یعقوب. (1401ق.). اصول کافی. ط 4. بیروت: دار الصعب ـ دار التعارف.
مجلسی، محمدباقر. (1404ق.). بحار الأنوار. بیروت: مؤسسة الوفاء.
محمدی ری‌شهری، محمد. (1403ـ1405ق.). میزانالحکمة. چ ‌اول. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
ــــــــــــــــــــــــــــــ . (1381). میزانالحکمة. ترجمة حمیدرضا شیخ. قم: دارالحدیث.
مصباح یزدی، محمدتقی. (1286ق.). در جستجوی عرفان اسلامی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
مکارم شیرازی، ناصر. (1382). تفسیر نمونه. ج 24. چ 22. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
ـــــــــــــــــــــــــ . (1383). تفسیر نمونه. ج9. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
هجویری، علی‌بن عثمان. (1380). کشف المحجوب. تصحیح و. ژکوفسکی. مقدمة قاسم انصاری. چ7. تهران: انتشارات طهوری.