نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه یزد

2 گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه یزد

3 ندارم

10.22054/rjqk.2021.12611

چکیده

یکی از موضوعات مهم و اساسی در مبانی تفسیر، نحوه‌ی چیدمان و سازماندهی است. سازماندهی ایده‌آل مبانی تفسیر بر اساس معارف الهی و بشری صورت می‌پذیرد و معارف بشری هم بر اساس دو نوع نحوه دریافت و سه قسم راه وصول شکل می-گیرد: 1-مبنای نقل: و 2- مبنای عقل. مبنای نقل شامل قرآن و سنت و مبنای عقل شامل گرایش استدلالی، ذوقی، علمی-تجربی و تاریخی-اجتماعی است. اصولی- فقهی، کلامی و فلسفی زیر مجموعه گرایش استدلالی و عرفانی و ادبی زیر مجموعه گرایش ذوقی به شمار می‌روند. این پژوهش با روش تحلیلی-انتقادی به ارزیابی دیدگاه‌های عمید زنجانی، عک، رومی، بابایی و رضایی اصفهانی روی آورده است. عمکلرد صاحبنظران فوق، نشان می‌دهد که دسته بندی و طبقه ‌بندی‌های ارائه شده با لغزش‌هایی همراه است و در این زمینه ناکارآمد است. ضعف‌های آنان مربوط به کاستی در تعداد مبانی تفسیر، بی‌توجهی به چینش صحیح، گنجاندن تفسیر به رأی و فهم شناسی در شمار سازماندهی، خلط حوزه معنایی موضوعات مختلف در سازماندهی، استفاده از شعبه های فرعی در جایگاه اصلی، تداخل انواع مبانی تفسیر، وجود ساختار مطلوب، بکارگیری استفاده انحصاری، عدم تمایز میان انواع مبانی تفسیر و انواع تفسیر است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The critique and the review of experts' opinions about the organization of ijtihadi Exegesis Fundamentals

نویسندگان [English]

  • MOHAMMADHOSEIN BAROOMAND 1
  • amir joudavi 2
  • batool alavi 3

1 Faculty member of yazd university

2 yazd university

3 no

چکیده [English]

Exegesis fundamentals is consider as one of exegetics topics and one of the basic topics in exegesis fundamentals is the way of arranging and organization. The comprehensive and ideal of exegesis fundamentals is done based on Devine sciences and humane sciences. Humane sciences are shaped based on two ways of reception and three ways of reaching. That in short consists of, 1. Quotation basis, 2. Reason basis. Quotation basis consists of Quran and Sunnah and reason basis consists of reasoning, taste scientific-experimental and historical-social approaches. Principles–jurisprudence, theological and philosophical are considered under the reasoning approach and mystic and literary under the tasting approach. This study evaluates opinions of Amid Zanjani, Ack, Roumi, Babaei, and Rezaei esfahani via the analytical-critical method .This research by investigating the performance of five intellectuals concluded that the presented classifications have some mistakes and defects. These defects are as blew insufficiency in the number of exegesis fundamentals, inattention toward the correct arrangement, incorporating the interpretation evaluation and hermeneutics into the organization integrating semantic domains of various issues into the organization, putting subordinate branches in the types principal position, intermixture of the different types of exegesis fundamentals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Exegesis Fundamentals
  • Organization of Exegesis Fundamentals
  • Disadvantages
ابن منظور، محمد ابن مکرم. (1426ق). لسان العرب. بیروت: دارالکتب العلمیه.
بابایی، علی اکبر. (1386). مکاتب تفسیری. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی.
برومند، محمدحسین (بی‌‌تا). نقد و بررسی روش‌‌های تبیین حقانیت قرآن. قم: عرش اندیشه.
برومند، محمدحسین و جودوی. امیر. (1385) نقدی بر کتاب التفسیر و المفسرون. قم: عرش اندیشه.
جلیلی، سید هدایت. (1391). پژوهش در تفسیر پژوهی. تهران: سخن.
جوادی آملی، عبدالله. (1387). عین نضّاخ. قم: مرکز نشر اسراء.
جودوی. امیر و برومند. محمد‌‌حسین. (1390). بررسی مقاطع زمانی تاریخ تحلیلی تفسیر شیعه. یزد: انتشارات دانشگاه یزد
جوهری، اسماعیل ابن حماد. (1407ق). تاج اللغه و صحاح اللغه. بیروت: دار العلم الملایین.
دکارت، رنه. (1383). گفتار در روش. مترجم: محمدعلى فروغى. تهران: انتشارات هرمس.
دهخدا، علی‌‌اکبر. (1373)؛ لغتنامه دهخدا. تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
رضایی اصفهانی، محمد علی. (1395). منطق تفسیر قرآن 2 (روش‌‌ها و گرایش‌‌های تفسیری قرآن). قم: مرکز بین المللی ترجمه و نشر  المصطفی.
رومی، فهد ابن عبدالرحمن. (1419ق). بحوث فی أصول التفسیر و مناهجه. ریاض: مکتبة التوبه.
_______________. (1418ق). إتجاهات التفسیر فی القرن الرابع العشر. ریاض: موسسة الرسالة.
زرین کوب. عبدالحسین. (1361). نقد ادبی. تهران: موسسه انتشارات امیر کبیر.
ساروخانی، باقر. (1370). دایره المعارف علوم اجتماعی. تهران: دانشگاه تهران.
شاکر، محمدکاظم. (1389). مبانی و روشهای تفسیری. قم: مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی.
عک، خالد ابن عبدالرحمن. (1406). أصول التفسیر و قواعده. چاپ دوم. دمشق: دارالنفائس.
عمید زنجانی، عباسعلی. (1387). مبانی و روش‌‌های تفسیر قرآن. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد.
عمید، حسن. (1389). فرهنگ فارسی عمید. تهران: راه رشد.
فراهیدی، خلیل ابن احمد. (1409ق). کتاب العین. ایران: موسسه دارالهجره.
کاظمی، محمد علی (1404ق). فوائد الاصول. قم: موسسه نشر الاسلامی.
مطهری، مرتضی. (1385). جامعه و تاریخ. چاپ هجدهم. تهران: بنیاد علمی و فرهنگی شهید مرتضی مطهری.
مظفر، محمدرضا. (1421). المنطق. قم: موسسه النشر الاسلامی.
واعظی، احمد. (1380). درآمدی بر هرمنوتیک. تهران: مرکز نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.