مقاله پژوهشی
واکاوی گسترۀ دلالت آیۀ «وَ قَرْنَ فِی بُیُوتِکُنَّ» در پرتو قاعدۀ تفسیری «جری و تطبیق»

جواد سلمان زاده

دوره 12، شماره 44 ، اردیبهشت 1400، صفحه 195-216

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.12613

چکیده
  فهم دلالت و تشخیص گستره دلالت عبارات قرآنی، تحت تأثیر عوامل گوناگون گاه امری دشوار و پیچیده می نماید. آیه «و قرن فی بیوتکن» از جمله آیاتی است که فهم دلالت و گستره مخاطب آن مورد اختلاف واقع شده و پارادایم‌ها و گفتمان‌های زمانه کنونی بر این اختلافات دامن زده است. نظر به اختلافات موجود در مورد آیه مذکور، این مقاله آهنگ آن کرده تا ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
مبانی علامه طباطبایی در نقد نظرات زمخشری در تفسیر الکشاف(با رویکردی بر ادله‌ی قرآنی و قرائن درون‌متنی آیات)

قاسم بستانی؛ مینا شیخی؛ امان اله ناصری کریموند

دوره 12، شماره 44 ، اردیبهشت 1400، صفحه 41-72

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.12608

چکیده
  یکی از مباحث تفسیری علامه ‌طباطبایی در تمام مجلدات المیزان، پرداختن به صحت و سقم آرای دیگر مفسران می‌باشد که با در نظر گرفتن معیارهایی به پذیرش و یا نقد نظرات آنان اقدام نموده است. از مهم‌ترینِ این تفاسیر؛ تفسیر «الکشاف» می‌باشد که مؤلف المیزان علاوه بر تأیید و بهره‌گیری از نظرات {نحوی و ادبی} زمخشری، در موارد متعددی با تکیه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
حجیت روایات تفسیری از نگاه سیدمرتضی علم الهدی

سیدمحمد مرتضوی؛ محمدرضا جواهری؛ محمد حسین حسین پور

دوره 12، شماره 44 ، اردیبهشت 1400، صفحه 73-110

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.12609

چکیده
  مسئله این پژوهش، بررسی جایگاه روایات تفسیری از نگاه سیدمرتضی است. از دیدگاه وی، قرائن علم آور اقتضاء می کنند تا خبر واحد نیز مانند خبر متواتر در فرایند تفسیر قرآن دارای اعتبار بوده و بکار گرفته شود.روش پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی و متن محور است و با رجوع به مفاهیم اساسی در آثار سیدمرتضی علم الهدی به عنوان چهره برجسته متکلم شیعی در قرن ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
آنتولوژی بسمله، دریچه‌ای برای ایجاد هستی شناسی معارف قرآن

حسین حسن زاده

دوره 12، شماره 44 ، اردیبهشت 1400، صفحه 111-138

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.12610

چکیده
  چکیده:هدف این مقاله ارائه مدلی برای سازماندهی‏ معارف قرآن است که بتوان به آسانی از این طریق به محتوای مورد نظر در حوزه معارف قرآن دست یافت. سؤال پژوهش این است که در عصر حاضر که عصر انفجار اطلاعات و فضای مجازی است آیا این امکان وجود دارد که معارف قرآن به گونه‏ای مدیریت و سازماندهی شود تا کاربران و محققان بتوانند اطلاعات مورد نظر خود ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل و نقد دیدگاه صاحبنظران در نحو ۀ سازماندهی مبانی تفاسیر اجتهادی

محمدحسین برومند؛ امیر جودوی؛ بتول علوی

دوره 12، شماره 44 ، اردیبهشت 1400، صفحه 139-170

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.12611

چکیده
  یکی از موضوعات مهم و اساسی در مبانی تفسیر، نحوه‌ی چیدمان و سازماندهی است. سازماندهی ایده‌آل مبانی تفسیر بر اساس معارف الهی و بشری صورت می‌پذیرد و معارف بشری هم بر اساس دو نوع نحوه دریافت و سه قسم راه وصول شکل می-گیرد: 1-مبنای نقل: و 2- مبنای عقل. مبنای نقل شامل قرآن و سنت و مبنای عقل شامل گرایش استدلالی، ذوقی، علمی-تجربی و تاریخی-اجتماعی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل و نقد آراء مفسران دربارۀ چگونگی بازگشت بدن انسان در قیامت بر اساس آیات قرآن

حسن دوست محمدی؛ محمود ابراهیمی ورکیانی؛ مهرعلی لطفی

دوره 12، شماره 44 ، اردیبهشت 1400، صفحه 171-194

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.12612

چکیده
  تعداد بسیار زیاد آیات قرآن درباره معاد ، از اهمیت فراوان این اصل اعتقادی حکایت دارد و یکی از موضوعات مهم آن، زنده شدن دوباره انسان در قیامت می باشد که قرآن، آن را حتمی می داند. سوال اصلی اینکه از نظر قرآن، چگونه بدن انسان در قیامت باز می‌‌گردد؟ این مقاله تلاش نموده با روش توصیفی و تحلیلی ، تفسیری منطبق بر نظریات علمی از بازگشت بدن انسان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تأثیر آیه نفی سبیل در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

محمدتقی دیاری بیدگلی؛ روح الله داوری

دوره 12، شماره 44 ، اردیبهشت 1400، صفحه 7-40

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.12607

چکیده
  مفسران فریقین از قرون نخستین تاکنون دیدگاه‌های مختلفی را در رابطه با آیه 141 نساء «... وَ لَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکافِرینَ عَلَى الْمُؤْمِنینَ سَبیلاً» (نساء:141) داشته‌اند و احکام فردی و اجتماعی فراوانی را از آن استنباط نموده‌اند؛ براین اساس و با روش توصیفی تحلیلی این مقاله درصدد پاسخ‌گویی به این سؤال اصلی است: آیه نفی سبیل ...  بیشتر