بررسی تطبیقی دیدگاه مفسران درباره جزای قتل عمدی مؤمن و رابطۀ آن با مسئلۀ توبه در آیه 93 سوره نساء

سیدمحمد نقیب؛ مرتضی سازجینی؛ سید محمد موسوی

دوره 10، شماره 38 ، آذر 1398، صفحه 7-28

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2018.34466.1749

چکیده
  مسئله خلود در جهنم برای مرتکب قتل عمدی مؤمن در آیه نود و سوم سوره نساء و همچنین رابطه آن با موضوع توبه، موجب اختلاف نظر مفسران در مفهوم آیه شریفه شده است. در این پژوهش آراء مفسران و همچنین روایات تفسیری فریقین احصاء و بررسی شد و حاصل پژوهش آنکه دو قول عمده بین مفسران مشاهده می‌شود: 1- منظور از خلود در آیه مکث طویل است که نظر جمهور علمای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
وجود پیشین قرآن و پیامدهای قرآن شناختی آن

محمد (خداخواست) عرب صالحی

دوره 10، شماره 38 ، آذر 1398، صفحه 29-54

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.10552

چکیده
  یکی از مسائل بنیادی در علوم قرآن‌که به‌ویژه در مباحث اخیر این حوزه بسیار تأثیرگذار و موردبحث واقع شده مسئله وجود پیشین قرآن قبل از نزول تدریجی در ظرف خاص خود است؛ حال چه به‌عنوان یکی از واقعیات عالم در لوح محفوظ موجود بوده و ازآنجا به‌صورت تدریجی بر پیامبر نازل شده و یا این‌که از همان اوایل اوان بعثت به‌صورت دفعی در شب قدر از لوح ...  بیشتر

اعتبارسنجی نظریة نسخ معکوس با تکیه بر آرای محمود محمد طه

سید ابراهیم مرتضوی؛ کیوان احسانی

دوره 10، شماره 38 ، آذر 1398، صفحه 55-72

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.10553

چکیده
  در پیِ تعارضِ سنت و مدرنیته، نظریات نویی از سوی دگراندیشان دینی مطرح شد که یکی از این نظریات در حوزه علوم قرآن، نظریة «نسخ آیات الفروع و بعث آیات الاصول» محمود محمد طه - صوفی و اندیشمند سودانی- است که به خاطر پیوند وثیقش با کارآمدی یا ناکارآمدی احکام قرآن نیازمند بررسی است. سخنان طه نشان می‌دهد که وی علاوه بر نظریه خود، به نسخ مصطلح ...  بیشتر

بررسی ابزار زبانی "تغلیب" در قرآن کریم با تاکید بر هم‌متن و مدل تحلیل مولفه‌ای

کبری راستگو

دوره 10، شماره 38 ، آذر 1398، صفحه 73-106

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.10554

چکیده
  تغلیب در شکل‌های مختلف خود، به عنوان یکی از اشکال عدم تجانس دستوری در زبان عربی کلام مجید، موضوعی است که نشانه‌هایی مبنی بر وجود آن در مباحث سنتی علم بلاغت، به چشم می‌خورد. بیشتر کتاب‌های بلاغی عربی از این صنعت به عنوان یکی از اشکال خروج از مقتضای ظاهر یاد کرده‌اند. بی‌گمان تغلیب استفاده‌ای خلاقانه از امکانات زبانی به شمار می‌آید ...  بیشتر

«بررسی تطبیقی معنای«الی» در آیه وضو از دیدگاه فریقین»

آزاده ابراهیمی فخاری؛ ولی الله جعفری؛ لیلا شمس

دوره 10، شماره 38 ، آذر 1398، صفحه 107-136

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.10555

چکیده
  اختلاف مبانی تفسیری در آیات الاحکام منشأ اختلافات فقهی شده است. مبانی ادبی، پیرامون حروف جاره ازآن جمله است. با وجود این اختلاف نظرها ضرورت تحقیق بیشتر در این زمینه محرز می شود تا به مراد جدی خداوند و استنباط فقهی صحیح دست یابیم. در این مقاله با روش تحلیلی-انتقادی به بررسی تطبیقی معنای «الی» در آیه 6 سوره مبارکه پرداخته شده است. ...  بیشتر

بررسی هم آیی های واژگانی در سورۀ طه و انبیاء با توجه به نظر جرجانی و لیچ

نسرین تیموری

دوره 10، شماره 38 ، آذر 1398، صفحه 137-168

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.10556

چکیده
  یکی از وجوه تمایز سبک قرآن از سبک ادبی و شعر، هم آیی های واژگانی بر پایه روابط نحوی – معنایی، هماهنگ با بافت آیات است. اگرچه هم آیی های قرآن از همان واژه ها و روابط معمول نحوی زبان عرب ساخته شده، اما به تمامی موافق زبان عرب نیست . به طوری که هیچ واژه ای صلاحیت جایگزینی یا ترکیب با واژگانش را ندارد. هدف و ضرورت پژوهش، بررسی معناشناسی ...  بیشتر

شاخصه سنجی دیدگاه قرآن کریم در آسیب شناسی فرهنگی با تاکید بر فرهنگ عصر نزول

محمدمصطفی اسعدی

دوره 10، شماره 38 ، آذر 1398، صفحه 169-198

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.10557

چکیده
  راهیافت به نگره فرهنگی تمدنی قرآن کریم، مستلزم درک نگاه اصیل آن کتاب با لحاظ خاستگاه وحیانی آن در ابعاد اجتماعی از جمله فرهنگ است. مسئله پژوهش حاضر آن است که آسیب شناسی فرهنگی در قرآن دارای چه شاخصه هایی در برابر نگاه انسانی فرهنگ شناسان است؟ یافته ها: شاخصه های مبنایی: علم الهی منبع اصلی آسیب شناسی، فرهنگ اسلامی معیار آسیبشناسی، عقل ...  بیشتر