مقاله پژوهشی
بررسی آرای مفسران در باره مفهوم و گستره عدالت اجتماعی با تأکید بر آیه 25 سوره حدید

محسن قاسم پور؛ محمد علی مهدوی راد؛ شیما محمودپور قمصر

دوره 13، شماره 48 ، اردیبهشت 1401، صفحه 1-29

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2022.66070.2537

چکیده
  بسط عدالت اجتماعی به مثابه‌ی یک موضوع خطیر قرآنی قدمتی دیرین دارد. ارتباط این موضوع با مفهوم "قسط" در آیه‌ی 25 سوره‌ی حدید از محورهای قابل توجه در دیدگاه مفسران مسلمان در طول تاریخ به شمار آمده است. برمبنای این پیوند برخی مفسران براین باورند که "قسط" در این آیه ناظر به معنای عدالت اجتماعی است. و آیه در صدد بیان برقراری آن به عنوان یکی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل و نقد هستی‌شناسی و گستره کاربرد عقل در آراء قرآنی تفکیکیان متأخر

محمد عرب صالحی؛ فریده پیشوایی

دوره 13، شماره 48 ، اردیبهشت 1401، صفحه 31-64

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2022.66323.2553

چکیده
  هدف این مقاله تحلیل و نقد هستی‌شناسی عقل در آراء«تفکیکیان متاخر» یعنی پیروان کنونی این جریان فکری و تبیین کاستی‌های کاربست آن در فهم قرآن است و این موضوع را در آراء قرآنی مرحومان ملکی‌میانجی،تهرانی،حکیمی وآیت‌الله سیدان بررسی کرده است. نتایج این مطالعه که به شیوه توصیفی-تحلیلی مبتنی بر اطلاعات کتابخانه‌ای است، نشان می‌دهد ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
راهبردهای تعلیم و تربیت برآمده از انسان شناختی قرآنی با تاکید بر نقش گرایش ها در وجود انسان

سعید بهشتی؛ حسن ملکی؛ حسن اسدزاده؛ ماجده فاطمی

دوره 13، شماره 48 ، اردیبهشت 1401، صفحه 65-94

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2022.64958.2488

چکیده
  هدف این تحقیق استنباط راهبردهای تعلیم و تربیت مبتنی بر انسان شناسی قرآنی می باشد. تحقیق حاضر به لحاظ هدف خود بنیادی-کاربردی، با رویکرد کیفی و روش آن استنتاجی است. یافته‌های این پژوهش عبارتند از: انسان دارای شناخت، گرایش و توانایی عمل است، تاثیرات متقابل این ابعاد سه گانه عبارتند: گرایش ها گوهره وجودآدمی است که با آگاهی و عمل تقویت ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
گفتمان توحیدی قرآن از همانندی «زمین» با «هفت آسمان

سید محمود طیب حسینی؛ عباس رحیملو

دوره 13، شماره 48 ، اردیبهشت 1401، صفحه 96-124

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2022.64603.2485

چکیده
  آیه 12 سوره طلاق، زمین را همانند هفت آسمان شمرده است. مسئله اصلی این جستار، آن است که نسبت همانند دانستن زمین با هفت آسمان در انتقال پیام آیه به مخاطبان چیست؟ برای تحلیل گفتمان قرآن از همانندی زمین و هفت آسمان، نیاز است وجه شباهت را در این آیه دریافت. قرآن‌پژوهان در تبیین وجه شباهت زمین با هفت آسمان، دیدگاه‌های گوناگونی را بیان کرده‌اند؛ ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
ضوابط روشی انتساب نظریه‏ های علمی به قرآن در مطالعات میان رشته‌ای از دیدگاه آیت ‏الله جوادی آملی

علی محمدی آشنانی؛ محمد علی دولت

دوره 13، شماره 48 ، اردیبهشت 1401، صفحه 127-160

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2022.64629.2470

چکیده
  پژوهش‎های میان‎رشته‎ای قرآنی گر چه از یک‏سو، پیوند مستحکم علم و دین و از سوی دیگر در تبیین اعجاز علمی و از سوی سوم در تفسیر علمی، کاربرد دارد؛ اما در صورت بی‏توجهی به ضوابط فهم صحیح و عدم برداشت صحیح از قرآن، انتساب و انطباق نظریات علمی با آن، نوعی تفسیر به رأی، ایجاد التقاط و تحمیل و تحریف، محسوب می‏شود. بدبن رو استخراج و ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
قوّامیت مردان و تأثیر آن بر فعالیت اجتماعی زنان از منظر قرآن کریم

حمیدرضا حاجی بابایی؛ وحید واحدجوان؛ مریم علیزاده

دوره 13، شماره 48 ، اردیبهشت 1401، صفحه 159-186

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2022.64987.2490

چکیده
  فعالیت اجتماعی زنان از جمله مسائلی است که امروزه با پیشرفت بشر و گسترش روابط انسانی، اهمیت بسیاری یافته است. زیرا زنان به عنوان نیمی از جامعه می‌توانند نقش‌های مؤثری در اجتماع داشته باشند. از سوی دیگر خانواده از منظر قرآن کریم، دارای جایگاه ویژه‌ای است به گونه‌ای که برای رعایت مصالح خانوادگی و اجتماعی، دستورات خاصی را جهت تنظیم ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی و نقد مدخل های ثواب و عقاب و بهشت و دوزخ در دو دایره المعارف قرآنی خاورشناسان

علیرضا اسعدی

دوره 13، شماره 48 ، اردیبهشت 1401، صفحه 185-211

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2022.65749.2525

چکیده
  دایره المعارف قرآن لیدن و دانشنامه قرآن الیور لیمن از مهم ترین پژوهش های قرآنی خاورشناسان است که با هدف ارائه معارف قرآن کریم به مخاطبان تالیف شده اند. در این دو دایره المعارف هر چند ادعا می شود که دقیق و منصفانه تدوین شده اند اما در آنها خطاهای روشی و محتوایی متعددی به چشم می خورد. این مقاله درصدد است تا به روش توصیفی و تحلیلی و با استناد ...  بیشتر