126. مصاحبت و مجالست (جایگاه، اهمیت و ضرورت آن در عرفان اسلامی)

علیرضا رضایی سراجی؛ محمد حسین مردانی نوکنده

دوره 2، شماره 6 ، پاییز 1390، ، صفحه 65-90

چکیده
  یکی از مهم‌ترین عوامل نیل به سعادت و کمال انسانی که مورد عنایت همه ادیان الهی و اهتمام نیکان عالم از انبیاء (علیهم‌السلام) و اولیاء و عارفان و فرزانگان بوده است، مجالست و مصاحبت با نیکان است، که در سرنوشت انسان تاثیر بسیار دارد و بنا به گفته بزرگان صوفیه، هر که هر چه یافت، از صحبت با دانا یافت. متاسفانه غالب جوامع بشری در عصر حاضر که ...  بیشتر

127. زیباشناسی و ره آورد هنری پیامبر اسلام

مجتبی مطهری الهامی

دوره 1، شماره 3 ، زمستان 1389، ، صفحه 67-82

چکیده
  هنر از بارزترین جلوه های اسرارآمیز فرهنگ بشری و از مظاهر برجسته فرهنگ و تمدن انسانی و یکی از بهترین راه ها برای معرفی دین، حکمت معنوی، عرفانی، فرهنگ دینی و تبیین سیره انبیا برای انسان معاصر است. این نکته ای است که در پژوهش های دینی و در کلام جدید باید مورد توجه قرار گیرد. از نظر دین شناسی، هنر از مهمترین راههای شناخت و معرفی انبیای الهی، ...  بیشتر

128. تبیین تطبیقی مبانی نظری، شرعی و اخلاقی اسلام، یهودیت و مسیحیت

بتول واعظ؛ رقیه کاردل ایلواری

دوره 3، شماره 9 ، تابستان 1391، ، صفحه 67-98

چکیده
  این پژوهش بر آن بوده است تا برای شناخت دقیق و حقیقی دین اسلام از منظر قرآن، ارکان آن را که عبارت از اصول اعتقادات (توحید، نبوت و معاد)، اخلاق و اخلاقیات و قوانین و مقررات است، با ارکان دو دین الهی یهودیت و مسیحیت به صورت مقایسه‌ای مورد بررسی قرار دهد. از رهگذر این پژوهش، برتری و امتیاز دین اسلام از نظر قرآن که در زمینه اصول و ارکان آن، ...  بیشتر

129. راهکارهای اخلاقی مقابله با مؤلّفه‌های جاهلیّت در جوامع مُدرن (با تکیه بر قرآن و دعای مکارم‌الأخلاق)

محمد شعبانپور؛ زهرا بشارتی

دوره 4، شماره 15 ، زمستان 1392، ، صفحه 69-93

چکیده
  قرآن به مناسبت‌های مختلف، فرهنگ مردمِ عصر جاهلیّت را مورد نکوهش قرار داده است. پندارهای باطل، وضع احکام جاهلانه، تعصّب و تبرّج از مؤلّفه‌های سازندة این فرهنگ به شمار می‌روند. واکاوی آداب و رسوم و قانون‌هایی که بر زندگی بشر امروزی حاکم است، مؤلّفه‌های جاهلیّت را در جوامع مُدرن عصر حاضر آشکار می‌سازد که اسلام‌هراسی، اومانیسم، ...  بیشتر

130. حجاب و مراحل تشریع آن در قرآن

رقیه صادقی نیری

دوره 1، شماره 1 ، تابستان 1389، ، صفحه 69-83

چکیده
  کند و کاو در آیات حجاب، به صورت یکجا و همه سو، نشان خواهد داد که حکم حجاب یکباره اعلام نشده است بلکه کم کم و با گذشت زمان و آماده شدن زمینه بر قلب مبارک پیامبر اکرم ص نازل شده و این موجب تاثیر سریع این اسلام تاثیر بسزایی ایفا کرده و برخی از احکام، گاه در گذر زمان دستخوش تغییرات و تحولاتی گردیده است می تواند به صورت کاربردی در عصر ما هم ...  بیشتر

131. آزادی عقیده و آزادی بیان با تکیه بر واکاوی تفسیری آیة ﴿لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ﴾

سیّد حسین حسینی کارنامی ا

دوره 5، شماره 19 ، زمستان 1393، ، صفحه 71-90

چکیده
  آیة﴿لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ﴾به عنوان یک اصل راهبردی در سرلوحة تعامل نظام مترقّی اسلامبا پیروان دیگر ادیانمطرح و پژوهش پیرامون آن، دررفع بسیاری از ابهام‌های اجرای احکام اسلام راهگشاست. این پژوهش کنکاشی در گسترة کلامی،تفسیری آیة مزبور است که نخست به مفهوم‌شناسی واژه‌های آیه و موارد کاربرد آن در قرآنو آنگاه به تحلیل اقوال مفسّران ...  بیشتر

132. انگاره ناکارآمدیِ آیات الاحکامِ غیرعبادی در بوته نقد

سید عبدالرسول حسینی زاده؛ رحیم حاصلی؛ فاطمه فیرورقی

دوره 10، شماره 39 ، زمستان 1398، ، صفحه 72-91

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.40814.1885

چکیده
  کارآمدی یا ناکارآمدی احکام غیرعبادی قرآن از مسائل مهمی است که- در عصر حاضر- از زوایای گوناگون مورد کنکاش و مداقه قرار گرفته است. نظریه نسخ عقلی، یکی از این نظریات است که با باور به ناکارآمدی احکام مزبور در عصر حاضر، جاودانگی قرآن را نشانه می‌رود و به جایگزینی این احکام بوسیله احکام برگرفته از عقل قطعی یا ظنی یا سیره عقلاء حکم می دهد. ...  بیشتر

133. بررسی ابزار زبانی "تغلیب" در قرآن کریم با تاکید بر هم‌متن و مدل تحلیل مولفه‌ای

کبری راستگو

دوره 10، شماره 38 ، پاییز 1398، ، صفحه 73-106

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.10554

چکیده
  تغلیب در شکل‌های مختلف خود، به عنوان یکی از اشکال عدم تجانس دستوری در زبان عربی کلام مجید، موضوعی است که نشانه‌هایی مبنی بر وجود آن در مباحث سنتی علم بلاغت، به چشم می‌خورد. بیشتر کتاب‌های بلاغی عربی از این صنعت به عنوان یکی از اشکال خروج از مقتضای ظاهر یاد کرده‌اند. بی‌گمان تغلیب استفاده‌ای خلاقانه از امکانات زبانی به شمار می‌آید ...  بیشتر

134. نقش ارزش ها در خط مشی گذاری سیاسی

حسین احمدی سپیدان

دوره 2، شماره 4 ، بهار 1390، ، صفحه 75-94

چکیده
  ارزش، جزء لاینفک هر تصمیم و خط مشی گذاری است و نقش آن در فرایند خط مشی گذاری و شناخت آثار آن در چگونگی اخذ خط مشی حائز اهمیت فراوانی است. در این مقاله سعی بر این بوده است تا با استفاده از روش تحلیل محتوا، نقش ارزش های اسلامی به ویژه، توکل و تقوا و آثار و فواید توکل و تقوای سیاسی را در خط مشی گذاری سیاسی پرداخته شود.  بیشتر

135. هدایت باطنی و معنوی امام و مسئلة امامت در اندیشة علاّمه طباطبائی و تفسیر المیزان

علی کربلائی پازوکی

دوره 5، شماره 16 ، بهار 1393، ، صفحه 77-92

چکیده
  از مراتب عالی ولایت در مسألة امامت، ولایت معنوی است که با اشراف و تصرّف معنوی امام به اذن الهی در نفوس آماده تحقّق می‌یابد. مراد از ولایت معنوی نوعی اقتدار و تسلّط معنوی است که با پیمودن صراط عبودیّت و رسیدن به مقام قرب برای امام به اذن الهی حاصل می‌شود. در دیدگاه علاّمه طباطبائی، ولایت به این معنا غیر از نبوّت، خلافت، وصایت و نیز غیر ...  بیشتر

136. سیرة فردی و اجتماعی امام رضا(ع) با تطبیق بر آیات قرآن

حسن مجیدی؛ امیر عزیزی؛ راضیه رزم‌آرا

دوره 7، شماره 26 ، پاییز 1395، ، صفحه 77-98

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2016.7326

چکیده
  امام رضا(ع) یک شخصیت کامل انسانی است که تمام رفتارها و گفتارهای ایشان منطبق با آیات قرآنی است و به همراه پیامبر و ائمه(ع) بهترین الگو برای ساخت زندگی اسلامی است. سیره‌شناسی به معنای سبک‌شناسی و رفتارشناسی است و در واقع، شناخت اصول، معیارها و روش‌هایی است که یک فرد در رفتار و کردار خود دارد. این نوشتار در پی تطبیق سیرة فردی زندگی امام ...  بیشتر

137. نگاهی مجدّد به خشونت علیه زنان از منظر قرآن

حسین بستان؛ رضا دهقان نژاد

دوره 8، شماره 28 ، بهار 1396، ، صفحه 77-100

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2017.7917

چکیده
  مقالة حاضر به بررسی مسئلة خشونت علیه زنان از منظر قرآن کریم در دو محور پرداخته‌است. در محور نخست، مهم‌ترین شواهد قرآنی مخالفت با خشونت ضد زنان با تمرکز بر آیات معاشرت به معروف، نفی ضِرار، عَضل، قذف، ایلاء، اخراج مِن البیت، وَأد و ارث‌النساء تحلیل شده‌اند. نتایج این بخش نشان می‌دهد که قرآن کریم در هیچ موردی خشونت جنسی علیه زنان را ...  بیشتر

138. «تحلیل ساختار داستان ضیف ابراهیم (ع) و قوم لوط (ع) در رکوع هفتم سورۀ هود»

جواد فرامرزی؛ میثم خلیلی

دوره 9، شماره 32 ، بهار 1397، ، صفحه 77-103

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2018.33409.1722

چکیده
  مکتب ساختارگرایی از جمله مکاتبی است که امروزه در حیطة نقد و تحلیل مسائل ادبی دیدگاه‌ها و ایده‌های جدیدی را به میدان ادب وارد کرده‌است و عموماً با استقبال فراوانی روبه‌رو شده‌است. مکتب ساختارگرایی در تحلیل قصص قرآن کریم کاربرد فراوانی دارد. یکی از جنبه‌های اعجاز هنری و تأثیرگذاری قرآن کریم، داستان‌های قرآنی و ساختار و درون‌مایۀ ...  بیشتر

139. سالم‌سازی جامعه از آلودگی‌های اخلاقی در حکایات قرآن

محمّد حسین مردانی نوکنده

دوره 6، شماره 22 ، پاییز 1394، ، صفحه 81-105

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2015.4504

چکیده
  بر اساس حکایات قرآنی، سالم‌سازی جامعه از آلودگی‌های اخلاقی، تعالی و تکامل جامعه را به دنبال خواهد داشت و جوامعی که جوّی سالم نداشته باشند، در سراشیبی سقوط و اضمحلال قرار خواهند گرفت. پرسش اصلی در این نوشتار پژوهشی این است که راهکار عملی برای سالم‌سازی جامعه از انحرافات و آلودگی‌های اخلاقی در حکایات و داستان‌های قرآن چیست؟ روش ...  بیشتر

140. جایگاه قرآن از منظر مولای متقیان، علی (ع)؛ بایسته‌ها و نبایسته‌ها

علی اصغر زکوی؛ محمد ملائی

دوره 3، شماره 8 ، بهار 1391، ، صفحه 81-106

چکیده
  معجزه جاویدان پیامبر اعظم (ص)، نزد همه مسلمانان از جایگاهی بس رفیع برخوردار است، اما امت اسلامی نتوانسته است با تکیه بر آموزه‌های آن از پیشرفت لازم در حیات مادی و معنوی برخوردار شود. سؤال این است که جایگاه قرآن از دیدگاه علی (ع) چیست و بایسته‌ها و نبایسته‌ها، در نسبت میان ما و قرآن کدامند؟ در نگاه آن حضرت، قرآن، کتاب زندگی و قانون اساسی ...  بیشتر

141. عوامل انسجام در سورة زلزال (بر اساس نظریة هالیدی و حسن)

احمد پاشا زانوس؛ مریم نبی‌پور

دوره 8، شماره 30 ، پاییز 1396، ، صفحه 81-102

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2017.8721

چکیده
  یکی از زیرمجموعه‌های علم زبان‌شناسی تحلیل گفتمان است. منظور از گفتمان، متن است که در واقع، ترکیبی از جمله‌های مختلف برای رساندن یک مفهوم یا یک اندیشه می‌باشد. در تحلیل گفتمان، زبان از جنبه‌های مختلف بررسی می‌شود که یکی از آن‌ها بررسی عوامل انسجام است. انسجام، نظریه و الگویی است که به بررسی عواملی می‌پردازد که اجزای تشکیل‌دهندة ...  بیشتر

142. روش‌های شیطان برای تاثیر در قوای ادراکی

مهدی جلالوند؛ بهزاد جلالوند

دوره 9، شماره 34 ، پاییز 1397، ، صفحه 81-108

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2019.39487.1858

چکیده
  افکار انسانی علاوه بر نوع تربیت و عوامل تأثیر‌گذار محیط مادی، متأثر از ماوراء‌الطبیعه هستند، که بر وجود معنوی انسان تأثیرگذار است و ازجمله این عوامل الهام و تلقین‌اند، که در لسان آیات و روایات الهامات و تلقین‌ها، از جانب فرشته و شیطان به انسان می‌رسد. خواطرِ از جانب شیطان‌که انسان را به گمراهی می‌کشاند و افکاری از جانب فرشته که ...  بیشتر

143. رجعت از دیدگاه قرآن، روایات و عقل با تأکید بر آراء علاّمه طباطبائی(ره)

عنایت‌الله  شریفی؛ محمّدحسین خوانین‌زاده

دوره 5، شماره 17 ، تابستان 1393، ، صفحه 83-101

چکیده
  اعتقاد به رجعت یکی از امور مسلّم مذهب شیعه می‌‌باشد تا آنجا که علمای شیعه در این باره ادّعای اجماع کرده‌اند و برای امکان وقوع آن به آیات 82 و83 سورة نمل، آیات 55، 72، 254 و 259 سورة بقره و 43 سورة ص استناد شده است و روایات بی‌شماری در حدّ تواتر بر امکان وقوع رجعت دلالت می‌‌کنند که برخی از آنها دربارة اهمیّت و عظمت روز رجعت، بعضی در تفسیر آیات ...  بیشتر

144. نظریة‌ امامت و ولایت با رویکردی انتقادی به نظریه‌های رقیب

محمد جواد رودگر

دوره 2، شماره 5 ، تابستان 1390، ، صفحه 83-106

چکیده
  نظریه امامت و ولایت مبتنی بر آیات قرآن و احادیث نبوی و علوی و ولوی است که با نگاه‌ درون دینی قابل دسترسی و اثبات است و یک ضرورت عقلانی- معرفتی و به منزله استمرار نبوت و رسالت است که با رویکردی «برون‌ دینی» قابل تبیین و دفاع معقول و منطقی و مبرهن است و همچنین یکی از ضروریات «فطرت» و باطن شریعت است. لذا امامت و ولایت نظریه‌ای ...  بیشتر

145. ردّی بر آراء مستشرقان دربارة منشاء بشری قرآن

طاهره رحیم پور ازغدی؛ علیرضا آزاد

دوره 4، شماره 13 ، تابستان 1392، ، صفحه 83-100

چکیده
  پرسش از منشاء قرآن همواره از سوی مخالفان و موافقان دین اسلام مطرح بوده است. از قرن نوزدهم، این پرسش محور مطالعات بسیاری از مستشرقان قرار گرفت و دیدگاه‌های گوناگونی در این باره ارائه شد. در این مقاله، ابتدا اهمّ دیدگاه‌های اندیشمندان اسلامی دربارة منشاء قرآن بیان شده است و آنگاه مهم‌ترین دیدگاه‌های قرآن‌پژوهان غربی در این باره ...  بیشتر

146. آثار تربیتی «رزق حلال» با تأکید بر آیات و روایات

روشن دهقانی؛ اصغر هادوی

دوره 7، شماره 24 ، بهار 1395، ، صفحه 83-103

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2016.5724

چکیده
  رزق یکی از مهم‌ترین نیازها و دغدغه‌های بشر از ابتدای خلقت بوده است که شامل هر نوع بهره‌ای از جانب پروردگار به موجودات می‌باشد. نحوة کسب رزق، آثار تربیتی بر ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی افراد بر جای می‌گذارد. در آموزه‌های دینی، «رزق» با فراوانی قابل توجّهی ذکر شده است که نشان‌دهندة اهمیّت این موضوع می‌باشد. در این پژوهش، ...  بیشتر

147. پژوهشی در زمینة چارچوب‌های اقتصاد اثباتی در قرآن کریم (مطالعة موردی: چارچوب گزاره‌های اثباتی پیشرفت مادّی و معنوی)

امیر خادم‌علیزاده؛ حسین غفورزاده

دوره 7، شماره 25 ، تابستان 1395، ، صفحه 83-108

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2016.7086

چکیده
  بحث تمایز اثباتی و هنجاری در روش‌شناسی علم اقتصاد سابقة زیادی دارد و تلاش‌های برخی اقتصاددانان به این سمت سوق پیدا کرده است که جدایی واقعیّت‌ها و ارزش‌ها را معیار علم و غیرعلم قلمداد کنند. در باب اقتصاد اسلامی نیز این ادّعا مطرح می‌شود که اقتصاد اسلامی مجموعه‌ای از ارزش‌هاست. لذا نمی‌توان آن را علم قلمداد کرد. به همین سبب، کاوش ...  بیشتر

148. پیوند اسماء الهی با مضامین آیات در سورۀ آل‌عمران

ابراهیم ابراهیمی؛ سیّد ابراهیم مرتضوی

دوره 6، شماره 23 ، زمستان 1394، ، صفحه 85-112

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2015.5407

چکیده
  بحث اسماء و صفات الهی از دیرباز تاکنون مورد توجّه متکلّمان و مفسّران بوده است. در قرآن، این اسماء بسیار فراوان دیده می‌شود و بسیاری از آیات آن، به یک یا دو اسم خداوند ختم شده‌اند. این مقاله درصدد است تا با روش کتابخانه‌ای و با نگرشی توصیفی‌ـ تحلیلی و با تکیه بر منابع تفسیری فریقین، ارتباط میان اسماء مذکور در پایان آیات را، با محتوای ...  بیشتر

149. عوامل کشف و شهود در قرآن و روایات

محمد جواد رودگر

دوره 8، شماره 29 ، تابستان 1396، ، صفحه 87-115

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2017.8228

چکیده
  یکی از منابع معرفت، «کشف و شهود عرفانی»، اعم از شهود عین‌الیقینی و حق‌الیقینی است که در قرآن و روایات از منزلت و موقعیت بنیادی‌ـ راهبردی برخوردار می‌باشد.: 1ـ عوامل حصول معرفت شهودی از منظر قرآن و روایات چیست؟ 2ـ آیا معرفت شهودی از منظر قرآن و روایات اعتبار و حجیت معرفت‌شناختی دارد؟ برونداد نوشتار حاضر که مبتنی بر روش نقلی‌ـ ...  بیشتر

150. بررسی فضای نزول سورة عادیات (با تأکید بر مکّی یا مدنی بودن سوره)

قاسم فائز؛ عماد صادقی؛ ابوذر خیراندیش

دوره 5، شماره 18 ، پاییز 1393، ، صفحه 91-114

چکیده
  یکی از سُوَر اختلافی از نظر مکّی و مدنی بودن، سورة عادیات است که اگر مکان نزول سوره تعیین گردد، در تفسیر و شناخت بهتر آن نقش بسزایی دارد. برخی از مفسّران به دلیل سوگندهای ابتدایی در باب اسبان جنگی، آن را مربوط به جهاد دانسته‌اند که در مدینه واجب شده است. همچنین روایاتی که نزول سوره را بعد از غزوة ذات‌السّلاسل بیان کرده، آن را مدنی دانسته‌اند. ...  بیشتر