301. نظارت بر قدرت سیاسی از منظرقرآن

حسین احمدی سفیدان؛ عمران عباسپور

دوره 12، شماره 46 ، پاییز 1400، ، صفحه 107-136

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.57245.2334

چکیده
  نظارت بر قدرت سیاسی در تحلیل سازه قدرت سیاسی دارای اهمیت ویژه ای است، مسأله مقاله حاضر بررسی عناصر نظارت بر قدرت سیاسی از منظر قرآن است. فرضیه؛ از منظر آیات قرآن نظارت بر قدرت سیاسی، توسط عناصر درونی و بیرونی به صورت ترکیبی صورت می گیرد. روش تحلیل مقاله نیز تفسیر موضوعی قرآن بابهره گیری از روش استنطاق یا برون قرآنی شهید صدر می‌باشد. ...  بیشتر

302. بررسی اعجاز محتوایی و شاخصه های آن در نگاه فریقین در سیر اعصار

لطفعلی عبداللهی واشان؛ مجید معارف

دوره 11، شماره 42 ، پاییز 1399، ، صفحه 111-138

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.11995

چکیده
  بررسی اعجاز محتوایی و مولفه های آن در نگاه مفسران فریقین در سیر اعصارچکیده یکی از وجوه اعجاز قرآن که در کتابهای تفسیر و علوم قرآنی مورد بحث واقع شده، اعجاز محتوایی است که در نگاه عده ای از آنان به اعجاز معنوی نیز تعبیر شده است. اعجاز محتوایی مرتبط با درون مایه قرآن است و توجه به آن در اثبات حقانیت این کتاب الهی نقش بسزایی دارد. به عقیده ...  بیشتر

303. تحلیل تاریخیِ مهم‌ترین منابع تاثیرگذار در علوم قرآن قرن پنجم

محمد علی مهدوی راد؛ نجمه نجم

دوره 11، شماره 41 ، تابستان 1399، ، صفحه 117-150

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.11701

چکیده
  برای جریان‌شناسی علمیِ منابع علوم‌قرآن، نگارش منظمی که عوامل موثر بر تطورِ منابع مهم را با تحلیل تاریخی بیان کند، موجود نیست. پژوهش حاضر، کیفی بوده و با روش اسنادی و رویکرد تفسیری و تحلیل تاریخی و تکنیک قیاسی، نحوه «تاثیرگذاریِ مهم‌ترین نگارش‌های علوم‌قرآن قرن5» را بیان کرده‌است. جریان‌سازی نظرات سیدمرتضی در مباحث مهمی ...  بیشتر

قرآن و معارف قرآنی
304. تحلیل معنایی «قریب» در قرآن با رویکرد با هم‌آیی جانشینی صفات الهی

فاطمه قربانی لاکتراشانی؛ زینب السادات حسینی

دوره 11، شماره 43 ، زمستان 1399، ، صفحه 119-148

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.24052.2186

چکیده
  «قرب» از مفاهیم غایت‌گرا درنظام باورهای دینی است و صفت «قریب» به عنوان کیفیتی رمزآلود در قرآن، بر مقوله نزدیکی پروردگار به انسان دلالت دارد. این صفت الهی به شکل تکوینی و همراه با آفرینش انسان بر او تجلی‌یافته و در قرآن در معنای فیزیکی، انتزاعی و متافیزیکی کاربرد داشته‌است. آیات مرتبط با نزدیکی خداوند به بندگان، به مقام ...  بیشتر

305. توقیفی یا اجتهادی بودن «رسم الخط قرآن کریم» در بوته نقد

احمد زرنگار؛ سیده زینب حسینی؛ روح الله محمدعلی نژاد عمران

دوره 12، شماره 45 ، تابستان 1400، ، صفحه 119-142

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.12804

چکیده
  این پژوهش پس از مطالعه آراء قائلین به رسم‌المصحف و رسم‌الاملاء و بررسی چگونگی مواجهه ایندو نظر با یکدیگر، با روشی توصیفی- تحلیلی و با هدف کشف مبانی و معیارهای آراء مطرح شده پیرامون توقیفی بودن و اجتهادی بودن رسم‌الخط قرآنی به نگارش در آمده است. اهمیت رسم و ضبط قرآن از طرفی و بررسی و نقد ادله قائلین به توقیفی یا اجتهادی بودن رسم‌المصحف، ...  بیشتر

306. رهیافت عرفانی به آیات الاحکام قرآن مطالعه موردی:نماز و کارکرد عمق بخشی آن به معنای زندگی

محمد نصیری

دوره 11، شماره 40 ، بهار 1399، ، صفحه 129-149

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.47238.1952

چکیده
  نماز یکی از مظاهر عبادت در ادیان مختلف و بارزترین عمل عبادی در ادیان الهی است. آنچه از نظر اسلام حائز اهمیت بسیار است، از یک سو جایگاه رفیعی است که این عبادت در این دین دارد و از ‌سوی دیگر، لایه‌های معنایی و رازهای درونی و عرفانی آن است. در یک نگاه کلی به ظاهر قرآن، خداوند در بیش از 40 سوره و بیش از 100 آیه در قرآن درباره نماز سخن گفته است ...  بیشتر

307. روش های غلبه بر اضطراب(استرس) و ایجاد آرامش در قرآن و روایات

محمد صدقی

دوره 12، شماره 46 ، پاییز 1400، ، صفحه 137-160

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.56683.2198

چکیده
  بشریت در طول تاریخ همیشه دچار انواع اضطرابها،نآارمی ها،استرس‌ها، ترس‌ها وغم های وحشتناک بوده است برای فرار ونجات از همه ترس‌ها وغم‌ها وناآرامی ها به انواع اوراد و اذکار در مناسک‌ها،آئین‌ها، ،عرفانهای نوظهور وغیره ایمان آورده وکاملا به آن وفادارشده هست. در این میان قرآن کریم به عنوان کتاب زندگی و شفا دهنده بیماری ها روش‌هایی ...  بیشتر

308. زیبایی شناسی نحوی بلاغی (اذا) در قرآن کریم

احمد محمدی نژاد پاشاکی؛ نجمه محیایی؛ فرهاد محمدی نژاد

دوره 11، شماره 42 ، پاییز 1399، ، صفحه 139-156

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.11996

چکیده
  قرآن کریم نگاهی فراگیر به مساله‌ی زیبایی دارد، شناخت زیبایی‌های قرآن با روش‌ها و شیوه‌های گوناگون واژگانی، ادبی، بلاغی، مفهومی و تفسیری و... صورت گرفته‌است. در زبان عربی به ویژه در قرآن کریم هر کلمه، از جایگاه خاص و ویژه‌ای برخورداراست. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی(کیفی) به بررسی انواع و ساختار مختلف (اذا) به صورت نحوی و بلاغی ...  بیشتر

309. تحلیل فرایند «تفسیر» و «تطبیق» قرآن بر اساس کارکرد «سیاق» و «شأن نزول»

سعید غفرالهی؛ علی احمد ناصح؛ سیدرضا مؤدب

دوره 12، شماره 45 ، تابستان 1400، ، صفحه 143-182

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.12805

چکیده
  قرآن کریم، متنی است که مخاطبانش به منظور دریافت مُراد آن نیاز به «تفسیر» دارند. پس از دریافت مُراد، نوبت به فرایند «تطبیق» یا همان بهره‌بری از مُراد در جهت هدایت می‌رسد. مسأله آن‌جاست که فهم تفسیری و پس از آن، دخول در فرایند تطبیق نسبت به «سیاق» و «شأن نزول» آیه چگونه تصویر می‌شود. این پژوهش که به روش تحلیلی-توصیفی ...  بیشتر

قرآن و معارف قرآنی
310. جستاری در باب حشر حیوانات و جمادات در قرآن با تأکید بر آرای علامه طباطبایی

سیدحسن حسینی

دوره 11، شماره 43 ، زمستان 1399، ، صفحه 149-174

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.55992.2177

چکیده
  مسئله حشر حیوانات و جمادات یکی از مسائل مهم و مطرح در بحث معاد است. گروهی از مفسّران، حشر موجودات مادون انسان را نابودی آنها می دانند و گروهی دیگر معتقدند حشر آنها صرفاً برای کیفر است. در این بین علامه طباطبایی از جمله اندیشمندانی است که در این عرصه قلم زده و بر اساس مشرب تفسیری خویش به تبیین و تحلیل حشر موجودات پرداخته است، نتایج حاصل ...  بیشتر

311. بازخوانی انتقادی شبهات و تردیدها درباره مصاحف عثمانی

فاطمه ژیان؛ محسن رفعت

دوره 11، شماره 41 ، تابستان 1399، ، صفحه 151-184

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.11702

چکیده
  یکی از مباحث گسترده در حوزه تاریخ قرآن، بحث کتابت و جمع آن است. بیشتر دانشوران اسلامی علی رغم پذیرش نگارش قرآن در روزگار پیامبر، پیدایش مصحفی واحد و رسمی را به دوران عثمان بازگردانده‌اند. اهمیت پرداختن به مصاحف عثمانی، واکاوی اعتبار و بررسی تردیدها و شبهات آن به جهت از میان رفتن اکثر مصاحف رایج عصر صحابه، موافقت صحابه و اهل بیت(ع) با ...  بیشتر

312. نقد آرای جرالد هاوتینگ درباره بت‌پرستی و شرک در قرآن

حسن رضایی هفتادر؛ صفر نصیریان

دوره 11، شماره 42 ، پاییز 1399، ، صفحه 157-183

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.11997

چکیده
  جرالد هاوتینگ قرآن‌پژوه انگلیسی، آیات مربوط به بت‌پرستی و شرک را بررسی کرده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، آرای او درباره موضوع پیش‌گفته را نقد می‌کند. از رهگذر این جستار، سه نکته محوری در دیدگاه‌های وی مشخص گردید: عدم‌‌‌صراحت واژگان عام قرآنی بر بت‌پرستی معاصران قرآن؛ عدم‌دلالت اسمای خاص قرآنی بر بت‌های آن‌ها؛ عدم-دلالت ...  بیشتر

313. واکاوی انسجام درونی سوره اسراء

مرضیه محصص؛ زهره کوچک یزدی

دوره 12، شماره 46 ، پاییز 1400، ، صفحه 161-194

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.57526.2217

چکیده
  تبیین انسجام درونی آیات قرآنی در مواجهه با گسسته انگاری آیات، یکی از دغدغه های مفسران معاصر به شمار می آید. شناسایی خطوط ارتباطی آیات در یک سوره، به فهم ارتباط وثیق آیات با یکدیگر و دستیابی به مقصود آن سوره می انجامد و روش نوینی در تفسیر قرآن به شمار می آید. در این نوشتار با استفاده از روش تحلیل محتوا، انسجام درونی آیات سوره اسراء مورد ...  بیشتر

قرآن و معارف قرآنی
314. سازوکار نگرش الهی در تحقق شادی و سلامت معنوی از دیدگاه قرآن با تاکید بر آیه فضل و رحمت الهی (یونس/58)

سیدضیاء الدین علیانسب؛ سیدمرتضی علیانسب؛ سیدمجید نبوی

دوره 11، شماره 43 ، زمستان 1399، ، صفحه 175-199

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.57026.2203

چکیده
  زمینه و هدف: یکی از نیازهای بشر، شادی و سلامت معنوی است. شادی و سلامت معنوی متکی به کیفیت شناخت، گرایش و رفتار و به نوع نگرش فرد بستگی دارد. شادی و سلامت معنوی از عوامل مختلف؛ از جمله نگرش انسان به عالم هستی، اثر می‌پذیرد. هدف اصلی این مقاله؛ بررسی سازوکار تأثیر ‌نگرش‌الهی بر تحقق شادی و سلامت معنوی‌ از منظر آیات و روایات است. روش تحقیق ...  بیشتر

315. رهیافت قرآنی و روایی بر حقیقت ادراکی نفس با تبیین های صدرایی

محمدرضا کریمی والا؛ روح الله نصیری

دوره 12، شماره 45 ، تابستان 1400، ، صفحه 183-204

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.12806

چکیده
  شناخت وجود ادراکی نفس و مراتب آن و نیز نحوه استحضار اعمال برای نفس، در حیات اخروی، از منظر آیات و روایات با بهره مندی از تبیین های صدرایی، مسئله اصلی این نوشتار است. ضرورت جستار بر این مسئله با ملاحظه سفارش های مؤکد معصومین بر معرفت نفس، پرواضح است. بر اساس این نوشتار که با شیوه اسنادی ـ تحلیلی سامان پذیرفته است؛ مشخص می شود که حقیقت ...  بیشتر

316. انسان و گونه شناسی نعمت های الهی با تاکید بر آیات سوره مبارک الرحمن

سید حسین حسینی بجدنی؛ مهدی مهریزی طرقی؛ سید محمد باقر حجتی

دوره 11، شماره 41 ، تابستان 1399، ، صفحه 185-212

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2020.11703

چکیده
  انسان به سبب دارابودن صفات وویژگی‌های خاص ذاتی کانون توجه خردورزان بوده و هر اندیشمندی باتوجه به بینش خود شناخت انسان را مورد واکاوی قرار داده است؛ ازسویی پی بردن به نعمت‌های خلق شده متقن‌ترین راه برای شناخت خالق هستی است و با شناخت خالق، ماهیت انسان تبیین می‌گرددکه خود سبب شکرگزاری، تذکر انسان، رهایی ازغفلت و سرانجام راه گشای ...  بیشتر

317. «تبیین نظریه های تفسیری ارث زن به طور مطلق یا محدود از اموال همسر با تأکید بر تحلیل و نقد دیدگاه تفسیر الفرقان»

طاهره حسن زاده خیاط

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 شهریور 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.56935.2200

چکیده
  بررسی قرآن کریم و متون مرتبط با آن، همچون کتاب‌های تفسیر و منابع فقهی نشان می‌دهد که مسئله «ارث» یکی از موضوعات مهم اسلامی است. در قرآن کریم طی چندین آیه علاوه بر طرح شدن اصل مسئله ارث بسیاری از جزئیات آن نیز بیان شده است که این کاشف از توجّه شارع مقدس اسلام به ارث می‌باشد از سوی دیگر در بین مفسران و فقهای اخیر، آقای دکتر محمد ...  بیشتر

318. تحلیل محتوای «خودشفقتی» در روایت قرآن از جنگ اُحد

حسنعلی رضی؛ ناهید مشایی؛ فهیمه شریعتی؛ حمیدرضا آقامحمدیان شعرباف

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 شهریور 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.61602.2346

چکیده
  شکست، دشواری و ناگواری از ضرورت‌های اجتناب‌ناپذیر دنیایند؛‌ وعده خداوند متعال بر دوام سختی کشیدن انسان و استمرار بی‌وقفه‌ی آزمایشات و ابتلائات الهی در دنیا شاهد بر این مدعاست. ‌بی‌تردید قرآن کریم در راستای مواجهه سالم و کارامد با این مشکلات نیز نسخه‌ای فراگیر دارد. مطالعاتی که به تازگی از منظر روانشناختی به این مقوله پرداخته‌اند، ...  بیشتر

319. بهره گیری از روایت در تفسیر نگاری دوره معاصر

زهره شریعت ناصری؛ نسرین کردنژاد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 شهریور 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.61928.2355

چکیده
  تحولات تفسیر نگاری دوره معاصر در بهره گیری از روایتمطالعه تفاسیر و مقایسه آنها با یکدیگر نشان می دهد که مفسران دوره های گوناگون در حیطه منابع تفسیری عملکردی متفاوت داشته اند.سوال مقاله چگونگی این تغییر و تحول را در تفاسیر دوره معاصر و دوره های قبل از آن در حیطه بهره گیری از روایت مطمح نظر قرار داده و به نتایجی دست یافته است.این مطالعه ...  بیشتر

320. راه کارهای معرفتی حکومت دینی در رفع آسیب های فرهنگی با تآکید بر قرآن و سنت

عنایت الله شریفی؛ محمد صدقی الانق؛ سید مجید قاسمی پطرودی؛ حسام الدین خلعتبری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 آبان 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rjqk.2021.63920.2444

چکیده
  یکی از وظایف حکومت دینی تأمین امنیت فکری، روحی و روانی افراد جامعه و دفع آسیب ها می‌باشد .این پژوهش در صدد است با روش توصیفی و تحلیلی راه کارهای حکومت دینی در دفع آسیب های فرهنگی را مورد بررسی قراردهد و در این زمینه به این سؤال اساسی پاسخ دهد که راه کارهای معرفتی حکومت دینی در رفع آسیب های فرهنگی کدامند؟ راه کارهای فرهنگی در یک تقسیم ...  بیشتر